Sprawa Prestona Smitha

Dnia 20 maja 2008 r. przed Sądem Okręgowym w Warszawie odbyła się kolejna rozprawa w sprawie Andrzeja Perczyńskiego przeciwko Preston’owi Smith’owi o naruszenie dóbr osobistych. Sprawa objęta jest Programem Spraw Precedensowych Fundacji.

Preston Smith jest amerykańskim dziennikarzem, pracującym od kilku lat w Polsce m.in. jako redaktor naczelny Poland Monthly (obecnie Agencja Interfax).

13 i 14 października 2003 r. w Rzeczpospolitej ukazały się artykuły autorstwa B. Kittla pt. „Tajne konta Jamrożego i Wieczerzaka; Anatomia oszustwa”, „Jak odzyskać fortunę”. Za publikację autor otrzymał nagrodę Fundacji Batorego oraz Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i nominację do nagrody Grand Press.

P. Smith współpracował z B. Kittlem w zakresie zbierania materiałów do ww. Artykułów i był pomysłodawcą ich napisania.  Ponadto opublikował podobny, choć łagodniejszy w wymowie artykuł po angielsku na łamach Poland Monthly pt. “Trzeci człowiek”. Równocześnie był wtedy redaktorem naczelnym  Poland Monthly.

Bohaterem artykułów jest  Andrzej Perczyński, opisany jako pośrednik Władysława Jamrożego, byłego prezesa PZU przy zakładaniu nielegalnych kont na wyspie Jersey. Artykuły w ocenie autorów są były bardzo dobrze udokumentowane.

A. Perczyński 29 października 2003 r. pozwał o naruszenie dóbr osobistych wydawcę Rzeczpospolitej - spółkę Presspublica, Macieja Łukasiewicza, redaktora naczelnego Rzeczpospolitej, Bertolda Kitlla, Prestona Smitha – zarówno jako autora i redaktora naczelnego Poland Monthly oraz Poland Business Publishing (wydawcę Poland Monthly). W pozwie wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych 1 mln zł oraz opublikowanie przeprosin na pierwszej stronie Rzeczpospolitej.

6 grudnia 2007 r. Rzeczpospolita i B. Kittel zawarli z A. Perczyńskim ugodę. Rzeczpospolita tym samym wycofała się z procesu, a P. Smith stał się jedynym pozwanym w procesie. 

Na rozprawie 20 maja po wywołaniu sprawy przez protokolantkę, do sali rozpraw weszli pełnomocnicy stron, Preston Smith i publiczność w tym dziennikarze TVN 24 z kamerą. Sędzia spytała się, czy był wcześniej zgłaszany wniosek o nagrywanie rozprawy. Ponieważ taki wniosek nie został wcześniej zgłoszony, dziennikarka od razu go wniosła. Sędzia nie zezwoliła na rejestrowanie przebiegu rozprawy, jednocześnie informując dziennikarkę, że rozprawa jest jawna.   

Następnie Maciej Bernatt wystąpił z wnioskiem o wstąpienie Fundacji do postępowania. Sędzia powiedziała, że rozpatrzy ten wniosek po sprawdzeniu listy obecności.  

Na rozprawę nie stawił się tylko powód. 

Maria Ejchart i Maciej Bernatt zgłosili wstąpienie Fundacji Helsińskiej do postępowania. Maciej Bernatt złożył na ręce Sędzi oświadczenie Zarządu Fundacji o wstąpieniu do postępowania wraz z załącznikami i odpisami dla stron. Sędzia zarządziła doręczenie odpisów oświadczenia pełnomocnikom stron.  

Pełnomocnik powoda nie zgodził się na wstąpienie Fundacji do postępowania uzasadniając to tym, iż to powód - jako inicjator postępowania - jest jego gospodarzem i do jego stanowiska zależy udział organizacji społecznej w postępowaniu na zasadzie art. 61 § 4 k.p.c. Ponadto, pełnomocnik powoda wniósł o przeprowadzenie rozprawy za zamkniętymi drzwiami, ze względu na konieczność ochrony życia rodzinnego powoda w sytuacji, gdy na sali znajduje się wiele osób obcych powodowi – art.. 153 § 2 k.p.c. 

Pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie wniosku o odbycie rozprawy przy drzwiach zamkniętych. W uzasadnieniu powiedział, że dane fakty z życia rodzinnego powoda są już powszechnie znane, ponieważ zostały zawarte w treściach wielu artykułów prasowych – nie tylko Preston’a Smith’a. Pełnomocnik pozwanego poparł wniosek przedstawicieli Fundacji o jej wstąpienie do postępowania.  

Sędzia zarządziła krótką, kilkuminutową przerwę.    

Po przerwie Sędzia postanowiła:  

1. odmówić Fundacji Helsińskiej wstąpienia do postępowania, uzasadniając to brakiem zgody powoda, która jest konieczna;
2. przeprowadzić rozprawę przy drzwiach zamkniętych, ponieważ uznała wniosek pełnomocnika powoda za zasadny.

Na wniosek pełnomocnika pozwanego Sędzia pozwoliła przedstawicielom Fundacji (Maria Ejchart, Maciej Bernatt) na pozostanie na rozprawie w charakterze osób zaufania pozwanego – art. 154 § 1 in fine k.p.c. 

Pozostała część publiczności opuściła salę rozpraw.    

Na rozprawie przeprowadzono dowód z przesłuchania pozwanego.