Sprawa Bruce'a Robionsona - nieprawidłowości w stosowaniu tymczasowego aresztowania

W dniu 4 grudnia 2006 r. w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach o godz. 10 odbyło się posiedzenie w sprawie zażalenia w przedmiocie kolejnego przedłużenia tymczasowego aresztowania wobec B.R. W posiedzeniu uczestniczył przedstawiciel Fundacji, wcześniej do sądu została przesłana „opinia przyjaciela sądu" dotycząca europejskich standardów w zakresie stosowania („TA"). W opinii HFPCz stosowanie TA wobec Bruce'a Robinsona jest nieuzasadnione i sprzeczne ze standardami wypracowanymi na gruncie art. 5 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Bruce Robinson został zatrzymany w dniu 21 lutego 2006 r. w związku z podejrzeniem popełnienia czynu z art. 164§1 k.k. i 163§4 k.k. w zw. z art. 11§2 kk. (sprowadzenie zdarzenia, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach). Sprawa dotyczy zawalenia się hali wystawienniczej Międzynarodowych Targów Katowickich sp. z o.o, której członkiem zarządu był B. R. Dnia 23 lutego 2006 r. Sąd Rejonowy w Katowicach wydał postanowienie o zastosowaniu wobec podejrzanego TA na okres trzech miesięcy. Następnie Sąd Okręgowy w Katowicach wydawał dwukrotnie postanowienia o przedłużeniu TA, każdorazowo na trzy miesiące. W żadnym wypadku zażalenia obrońcy na te postanowienia nie zostały uwzględnione. Ostatnie, trzecie z kolei, postanowienie w przedmiocie przedłużenia TA zostało wydane 30 października 2006 i przedłużało stosowanie tego najsurowszego środka zapobiegawczego do 21 lutego 2007. Tego ostatniego postanowienia dotyczyło zażalenie będące przedmiotem posiedzenia.

Sąd Apelacyjny postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem sądu w dalszym ciągu istnieją podstawy stosowania TA. Materiał dowodowy pokazuje duże prawdopodobieństwo, że podejrzany dopuścił się zarzuconego przestępstwa. Zachodzi więc ogólna przesłanka z 249§1, a jej istnienie zostało należycie uzasadnione przez Sąd Okręgowy. Zarzucane podejrzanemu przestępstwo zagrożone jest surową karą a wysoki stopień społecznej szkodliwości przy niezwykle tragicznych skutkach zarzucanych mu działań i zaniechań daje podstawę do twierdzenia, że realnie grozi mu surowa kara pozbawienia wolności (przesłanka szczególna z art. 258§2, co już w pełni - zdaniem sądu - uzasadnia stosowanie TA. W tej sprawie interes publiczny przeważa nad wolnością osobistą. Ponadto zdaniem sądu posługiwanie się przez SO w uzasadnieniu ezoterycznym językiem nie jest błędem. Jest to uzasadnione, w tych przypadkach „gdy obszerna materia dowodowa nie jest dostępna jeszcze stronom a więc nie czas i miejsce na omawianie przez sąd poszczególnych przeprowadzonych dowodów".

Zarówno to jak i poprzednie rozstrzygnięcia sądów w zakresie stosowania i przedłużania stosowania TA są sprzeczne ze standardami europejskimi z dwóch powodów: nie istnieją wystarczające przesłanki do stosowania tymczasowego aresztowania wobec B.R. a ponadto sąd nie rozważył możliwości zastosowania innych, mniej surowych, środków zapobiegawczych. Fundacja Helsińska rozważa wystąpienie ze skargą Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w niniejszej sprawie.