Relacja z wysłuchania obywatelskiego - „Turystyka aborcyjna Polek”.

W dniu 26 sierpnia 2010 r. w Sejmie odbyło się wysłuchanie obywatelskie „Turystyka aborcyjna Polek” zorganizowana przez Federację na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny. Spotkanie poprowadzili Wanda Nowica, szefowa Federacji oraz Marek Balicki, niezrzeszony poseł na Sejm RP. Organizatorzy podkreślili, że chcieliby, aby tematyka spotkania stała się ważnym aspektem debaty publicznej nad potrzebą znowelizowania przepisów dotyczących zdrowia reprodukcyjnego.  Dyskusja ta powinna zostać wznowiona, gdyż obecna ustawa nie odzwierciedla standardu, według którego obowiązujące prawo jest refleksem pluralizmu poglądów i zasad etycznych akceptowanych przez całość społeczeństwa w danym kraju. Do udziału w dyskusji, po wygłoszeniu referatów, organizatorzy zaprosili zarówno zwolenników jak i przeciwników liberalizacji przepisów.

W głównej części wysłuchania swoje wystąpienia przedstawili:
Dr Christian Fiala (Austria) - dyrektor Gynmed Clinic for Contraception and Abortion w Wiedniu i Salzburgu, założyciel i dyrektor Muzeum Antykoncepcji i Aborcji.
Katarzyna Waniek (Austria), doradca w zakresie świadomego planowania rodziny i zdrowia reprodukcyjnego, klinika Gynmed
Dr Janusz Rudziński ( Niemcy), kierownik oddziału Onkologii Ginekologicznej, Specjalnej Ginekologii Operacyjnej i Chirurgii Estetycznej w klinice w Prenzlau)
Ann Furedi (Wielka Brytania), dyrektorka British Pregnancy Advisory Service
Olga Loeber (Holandia), Mildred Rutgers Huis Clinic, koordynatorka ds. Zdrowia reprodukcyjnego Europejskiego Towarzystwa Antykoncepcji 

Prelegenci opowiedzieli o własnych doświadczeniach związanych z przeprowadzaniem aborcji Polek w klinikach, w których prowadzą praktykę lekarską. Wszyscy podkreślili, że skala „turystyki aborcyjnej” narasta  (klinika w Wiedniu przetłumaczyła nawet na polski swoją stronę informacyjną dotyczącą zabiegu). Warto zatem uświadomić społeczeństwu nie tylko powszechność tego zjawiska, ale powody, dla których kobiety decydują się na zabieg za granicą.

Polki wyjeżdżają do klinik krajów, w których aborcja jest legalna głównie ze względu na oczekiwanie zapewnienia wyższego poziomu usług medycznych niż w  tzw. „podziemiu aborcyjnym”. Drugim najważniejszym czynnikiem jest godne traktowanie, z jakim spotykają się za granicą oraz ucieczka przed napiętnowaniem społecznym w Polsce (także ze strony personelu medycznego, np. gdy zachodzą wskazania medyczne przemawiające za usunięciem ciąży). Istotne znaczenia mają również często wyższe koszty dokonania nielegalnej aborcji w Polsce (według relacji panelistów koszt wykonania zabiegu to ok. 280 euro w Holandii, 410 euro w Niemczech).

Z drugiej strony wyjazd za granicę w celu przerwania ciąży zawsze związany jest z dużym wyzwaniem emocjonalnym. Dzieje się tak nie tylko ze względu na specyfikę zabiegu, ale także dlatego, że z reguły kobietą decydującym się na zabieg poza granicami własnego kraju towarzyszy dodatkowy strach i osamotnienie związane z pobytem w obcym państwie, a także obawy o komplikacje medyczne, których pacjentki nie będą mogły skonsultować z lekarzem w kraju, niepokój, że polski ginekolog rozpozna ślady po zabiegu, czy dyskomfort spowodowany barierą językową.

Zaproszeni goście  przedstawili także obowiązujące standardy systemów ochrony zdrowia reprodukcyjnego z perspektywy swoich krajów, omawiając zagadnienia prawne i aspekty praktyczne. Zwracali chociażby uwagę, że znana z liberalnych regulacji Holandia ma najniższy wskaźnik przeprowadzanych aborcji w Europie.

Paneliści podkreślali również, że docierające do nich kobiety z Polski, choć reprezentują bardzo różne środowiska, z reguły należą do klasy średniej. Wyłącznie kobiety, które znajdujące się w dość dobrej sytuacji majątkowej mogą pozwolić sobie na zabieg w zagranicznej klinice. W tym sensie zatem, restrykcyjne przepisy antyaborcyjne dyskryminują gorzej sytuowane kobiety.  

Na koniec organizatorzy skierowali nieformalny komunikat w stronę polskich parlamentarzystów: statystki wskazują, że aborcja jest najczęściej wykonywanym chirurgicznym zabiegiem ginekologicznym, niezależnie od tego, czy jest ona w danym kraju legalna czy też nielegalna. Delegalizacja aborcji nie powstrzymuje kobiet przed jej dokonaniem, ale może decydować o miejscu w którym wykonają zabieg. Tym samym, nie wolno zapominać, że problem nowelizacji ustawy antyaborcyjnej w Polce pozostaje zatem nadal aktualny.

W drugiej części wysłuchania obywatelskiego odbył się panel dyskusyjny, dotyczący aspektów prawnych przeprowadzania zabiegu przerywania ciąży w Polsce oraz działań zmierzających do zmiany obecnej sytuacji prawnej w tym zakresie. W panelu udział wzięli: prof. Stanisław Obirek, prof. Eleonora Zielińska, Agnieszka Grzybek, Anna Zdrojewska, Maciej Gdula, Marek Balicki oraz Wanda Nowicka.

Z ramienia Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w wysłuchaniu uczestniczyła Dorota Głowacka.