| Opinia przyjaciela sądu (amicus curiae brief) w sprawie Reinprecht przeciwko Austrii |
|
|
|
| poniedziałek, 21 lutego 2005 18:04 | |||
Helsińska Fundacja Praw Człowieka przedstawia „opinię przyjaciela sądu” (amicus curiae brief) w sprawie Reinprecht przeciwko Austrii Europejskiemu Trybunałowi Praw CzłowiekaZob.: amicus_curiae_HFPCz_Reinprecht_case Dnia 21 lutego 2005 r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka („HFPCz") złożyła w Europejskim Trybunale Praw Człowieka "opinię przyjaciela sądu" (amicus curiae brief) w sprawie Reinprecht przeciwko Austrii (skarga nr 67175/01). Opinia została złożona na podstawie zezwolenia Trybunału udzielonego na podstawie Reguły nr 44 § 2 Regulaminu Trybunału. Opinia HFPCz jest pierwszą opinią złożoną w Trybunale przez polską organizację pozarządową. Składanie opinii przyjaciela sądu w postępowaniu przed międzynarodowymi sądami praw człowieka jest praktyką często wykorzystywaną do działania na rzecz ochrony praw człowieka przez uznane organizacje pozarządowe takie jak Interights, Justice Initiative czy European Roma Rights Center. HFPCz cieszy się z zapoczątkowania swojej własnej praktyki w tym względzie. W sprawie Reinprecht przeciwko Austrii, Trybunał rozważy zastosowanie art. 5 § 4 oraz art. 6 § 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka do posiedzeń sądu mających na celu rozpatrzenie decyzji o przedłużeniu tymczasowego aresztowania. W szczególności, przedmiotem zainteresowania Trybunału w tej sprawie jest kwestia czy takie postępowanie powinno mieć charakter jawny, czy też decyzje powinny być podejmowane przez sąd na niejawnym posiedzeniu, na którym obecny może być oprócz sądu jedynie tymczasowo aresztowany z obrońcą oraz prokurator. HFPCz twierdzi, iż w Polsce przepisy Kodeksu postępowania karnego nie są jasne w tej kwestii, co zbiega się również z niejednolitą praktyką sądów. Ustanowienie jasnego standardu przez Trybunał mogłoby mieć skutek w postaci powstrzymania polskich sądów przed nadmiernym stosowaniem tymczasowego aresztowania jako podstawowego środka zapobiegawczego. HFPCz zaznacza w swojej opinii, iż posiedzenia sądu rozstrzygające o zastosowaniu oraz przedłużeniu tymczasowego aresztowania powinny być jawne, co pozwoli prasie, organizacjom pozarządowym (w tym HFPCz) oraz w ogóle społeczeństwu na aktywne uczestnictwo w monitorowaniu takich posiedzeń oraz decyzji sądów i ich przesłanek. W odniesieniu do zastosowania art. 5 § 4 Konwencji, opinia stanowi, iż kompleksowy charakter warunków, które muszą być spełnione przez sądy krajowe w zakresie zastosowania tymczasowego aresztowania, wymaga również stworzenia bardziej szerokiego standardu, wymagającego jawności posiedzeń sądu decydujących o zastosowaniu lub przedłużeniu tego szczególnego środka zapobiegawczego. Zdaniem HFPCz istnieją również pewne argumenty, które uzasadniają zastosowanie art. 6 § 1 Konwencji do oceny posiedzeń sądu dotyczących zastosowania lub przedłużenia tymczasowego aresztowania. W szczególności, decyzja o tymczasowym aresztowaniu może być uznana za rozstrzygającą o „prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym" w rozumieniu Konwencji, gdyż wywiera poważny wpływ na życie zawodowe, rodzinne oraz zobowiązania osoby tymczasowo aresztowanej. Ponadto zastosowania art. 6 § 1 Konwencji można doszukiwać się ze względu na szczególny związek decyzji o tymczasowym aresztowaniu z rozstrzygnięciem sprawy karnej. Uznanie, iż tak jest w rzeczywistości przez ETPCz, oznaczałoby w konsekwencji zastosowanie wymogu „jawnej rozprawy" do posiedzeń sądu, na których podejmowane są decyzje o tymczasowym aresztowaniu i jego przedłużeniu. Po złożeniu "opinii przyjaciela sądu" HFPCz oczekuje na wyrok Trybunału w przedmiotowej sprawie.
|







