Odpowiedź RPO na pismo HFPC w sprawie sytuacji prawnej osób ubezwłasnowolnionych częściowo w postępowaniu podatkowym

Pismem z dnia 17 listopada 2011 r. Rzecznik Praw Obywatelskich odpowiedział na wystąpienie HFPC zwracające uwagę na obecne uregulowanie zdolności osób częściowo ubezwłasnowolnionych do brania udziału w postępowaniu podatkowym. W swoim wystąpieniu HFPC podkreśliła, że obecny kształt przepisów w tym zakresie sprawia istotne trudności interpretacyjne, mogące w rezultacie prowadzić do naruszenia praw osób ubezwłasnowolnionych częściowo. W ocenie RPO konieczna jest zmiana przepisów Kodeksu cywilnego.

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, określanie zakresu uprawnień procesowych osób ubezwłasnowolnionych częściowo musi być rozpatrywane kompleksowo, a w związku z licznymi odesłaniami ustaw procesowych w zakresie zdolności procesowej osoby fizycznej do przepisów Kodeksu cywilnego, w pierwszej kolejności należy dokonać nowelizacji tego kodeksu. W piśmie RPO wskazano, iż w projekcie Kodeksu Cywilnego, przygotowywanego przez Komisję Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego, planuje się zniesienie instytucji ubezwłasnowolnienia częściowego oraz wprowadzenie regulacji przewidującej możliwość ustanawiania przez sąd opiekuńczy kuratora dla osób, które potrzebują pomocy w prowadzeniu swoich spraw.

W odpowiedzi RPO zwrócono także uwagę, iż dotychczas Sejm RP nie ratyfikował Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, gwarantującej osobom niepełnosprawnym równość wobec prawa oraz dostęp do wymiaru sprawiedliwości na zasadzie równości z innymi osobami.

Rzecznik Praw Obywatelskich zapewnił, że problematyka podniesiona w wystąpieniu HFPC pozostaje przez cały czas w kręgu jego zainteresowania, jednak w świetle obowiązującego prawa RPO nie posiada środków prawnych, za pomocą których mógłby spowodować przyspieszenie prac nad zmianą obecnego porządku prawnego. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, kwestie doprecyzowania uprawnień osób niepełnosprawnych w poszczególnych postępowaniach i w obrocie prawnym staną się aktualne dopiero po uchwaleniu przez parlament nowego Kodeksu Cywilnego oraz po ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

Wystąpienie do Rzecznika Praw Obywatelskich zostało przygotowane w ramach prac programu edukacyjno-interwencyjnego Klinika „Prawa człowieka a podatki”.

W swoim wystąpieniu Fundacja wskazała na potrzebę rozważenia konieczności zwrócenia się przez Rzecznika Praw Obywatelskich do Ministra Finansów z wystąpieniem generalnym, postulującym podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do jasnego uregulowania zdolności osób częściowo ubezwłasnowolnionych do brania udziału w postępowaniu podatkowym. Helsińska Fundacja Praw Człowieka podkreśliła, że obecny kształt przepisów w tym zakresie sprawia istotne trudności interpretacyjne, ponieważ w związku z odesłaniem przez przepisy Ordynacji podatkowej do odpowiednich przepisów prawa cywilnego, konstruowanie zdolności procesowej osoby częściowo ubezwłasnowolnionej w postępowaniu podatkowym stwarza trudności. Materialne prawo podatkowe nie posługuje się  bowiem pojęciami użytymi w przepisach k.c. regulujących zdolność do czynności prawnych osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, w związku z czym regulacja zdolności procesowej osoby częściowo ubezwłasnowolnionej poprzez odesłanie do postanowień prawa cywilnego prowadzi do niejednoznaczności w interpretacji prawa. W ocenie HFPC obecnie obowiązujące regulacje prawne mogą prowadzić do naruszeń praw osób ubezwłasnowolnionych częściowo.

Więcej na ten temat: http://www.hfhrpol.waw.pl/precedens/aktualnosci/pismo-do-rzecznika-praw-obywatelskich-w-sprawie-sytuacji-prawnej-osob-ubezwlasnowolnionych-czesciowo-w-postepowaniu-podatkowym.html