II Krakowskie Forum Karnistyczne

Czy można mówić nieprawdę w toku procesu? Jakie nadużycia pojawiają się w związku ze stosowaniem kontroli operacyjnej? Zastanawiali się uczestniczy II Krakowskiego Forum Karnistycznego.

Przyzwolenie dla tolerowania nieprawdy?

W pierwszym panelu Forum wzięli udział: adw. Maciej Burda, prok. Anna Jaskuła, SSA Andrzej Ryński oraz prof. Andrzej Zoll.

Paneliści zgodzili się, że prawo do obrony w polskim systemie prawnym zakreślone jest bardzo szeroko (obejmuje ono m.in. prawo do składania fałszywych oświadczeń w toku procesu). Wpływ na zakres prawa do obrony mają przepisy gwarancyjne (m.in. Konstytucji i Kodeksu postępowania karnego) oraz obecna linia orzecznicza Sądu Najwyższego. Przykładowo Sąd Najwyższy uznał, że osoba zeznająca jako świadek nie ponosi odpowiedzialności za fałszywe oświadczenia, złożone w obawie przed grożącą jej odpowiedzialnością karną.

Paneliści zastanawiali się również, od kiedy sprawca lub wyłącznie podejrzany o popełnienie czynu zabronionego może skorzystać z przysługujących mu w ramach prawa do obrony uprawnień: od momentu popełnienia czynu zabronionego, czy postawienia jej zarzutu.

Kolejne punkty dyskusji dotyczyły tego, w jakim zakresie prawo do obrony rozciąga się na inne niż postępowanie karne postępowania oraz czy prawo do tolerowania kłamstwa należy traktować jako kolejny rodzaj kontratypu pozaustawowego.

Podczas pierwszego panelu, dr Piotr Kładoczny w imieniu HFPC zgłosił do dyskusji pytanie o to, czy nie należałoby rozszerzyć definicji pokrzywdzonego w sytuacji popełnienia przestępstwa przeciwko dobru ogólnemu (w tym przeciwko wymiarowi sprawiedliwości). Odpowiedź na to pytanie, po ustosunkowaniu się do niego przez panelistów, ma zostać opublikowana na stronie e-Czasopisma Prawa Karnego i Nauk Penalnych (www.czpk.pl)

Brak odpowiednich regulacji dotyczących kontroli operacyjnej

W drugim panelu poświęconym dowodowemu wykorzystaniu czynności operacyjnych, stosowaniu podsłuchów oraz zakazom dowodowym, uczestniczyli: prof. Jacek Giezek, prof. Piotr Hofmański, SSA dr Dariusz Kala, prok. Grzegorz Pukal oraz dr Dobrosława Szumiło-Kulczycka.

Wszyscy byli zgodni co do braku odpowiednich regulacji w zakresie dopuszczalności stosowania technik oraz wykorzystania zgromadzonych podczas kontroli operacyjnej materiałów w procesie.

W związku z tym, pojawiły się konkretne propozycje wprowadzenia nowych regulacji. Przykładowo, propozycja prof. Giezka dotyczyła zakazu gromadzenia i wykorzystania w toku procesu materiałów pochodzących z podsłuchiwania rozmów oskarżonego z obrońcą. Natomiast prof. Hofmański opowiedział się za wprowadzeniem generalnej regulacji, która dotyczyłaby również niszczenia materiałów uzyskanych nielegalnie.

Paneliści rozważali także, czy istnieje konieczność zarówno kodeksowego, jak i pozakodeksowego uregulowania systemu środków dowodowych. Próbowali też znaleźć odpowiedź na pytanie, w jaki sposób postępować z nielegalnie uzyskanymi dowodami świadczącymi na korzyść oskarżonego.

W Forum uczestniczyli prawnicy HFPC: dr Piotr Kładoczny, Katarzyna Wiśniewska, Anna Grochowska, Artur Pietryka, Piotr Kubaszewski, Marcin Wolny oraz Jędrzej Kupczyński.

II Forum Karnistyczne odbyło się w dniu 27 stycznia 2012 r. w Audytorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nagranie video z konferencji dostępne jest pod adresem: http://www.czpk.pl/2012/01/30/ii-krakowskie-forum-karnistyczne-zapis-video/