Fundacja apeluje do Ministra Zdrowia w sprawie refundacji leków

Helsińska Fundacja Praw Człowieka wystosowała pismo do Ministra Zdrowia w sprawie wchodzącej w życie 1 stycznia 2012 r. ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych („ustawa refundacyjna”). Jednym z rozwiązań wprowadzanych przez ustawę jest nałożenie na wszystkich lekarzy chcących wystawiać recepty na leki refundowane obowiązku podpisania umowy z NFZ. W przypadku błędnego wypisania recepty lekarz będzie zobowiązany do zwrotu kwoty nienależnej refundacji wraz z odsetkami, co może oznaczać dla niego bardzo dotkliwe konsekwencje finansowe.

Jednocześnie, ustawa nakłada na lekarzy liczne obowiązki związane z wypisywaniem recept – w tym m.in. nakaz samodzielnego badania autentyczności dokumentu ubezpieczeniowego pacjenta oraz wskazywania na recepcie poziomu odpłatności danego leku. Uchybienie tym obowiązkom oznaczać będzie obowiązek zwrotu kwoty nienależnej refundacji. Fundacja wskazała również, że nakładanie kolejnych obowiązków administracyjnych na lekarzy wiąże się z ograniczeniem czasu, jaki mogą oni poświęcić danemu pacjentowi.

W piśmie wskazano także inne mankamenty zarówno obecnego prawodawstwa, jak i rozwiązań wprowadzanych przez ustawę refundacyjną. Fundacja zwróciła uwagę, że w przypadku kontroli przeprowadzanej przez NFZ lekarzom nie przysługują żadne efektywne środki odwoławcze, dzięki którym mogliby zweryfikować zgodność z prawem kar finansowych nakładanych przez Fundusz. Jedyną drogą jest postępowanie cywilne, jednak lekarze boją się, że w przypadku „nieposłuszeństwa” wobec NFZ mogą ich czekać kolejne kontrole, a także rozwiązanie przez Fundusz umowy na wydawanie recept.

Zdaniem Fundacji tego typu regulacje mogą skutecznie zniechęcić lekarzy do podpisywania umów z NFZ o wydawanie recept bądź powodować, że w obawie przed konsekwencjami finansowymi będą oni wystawiać recepty na leki ze 100% odpłatnością. Taka sytuacja z kolei oznacza, że wielu pacjentów może zostać pozbawionych dostępu do bezpłatnych (lub częściowo odpłatnych) leków, co jest sprzeczne z gwarantowanym w Konstytucji prawem do bezpłatnego dostępu do opieki zdrowotnej.

HFPC zaapelowała zatem o dokonanie stosownych zmian w ustawie refundacyjnej oraz niektórych innych ustawach i aktach podustawowych, czyniących zadość postulatom wyrażonym w piśmie i oświadczeniach środowisk medycznych.