Straż Graniczna odmówiła wjazdu Filipińczykowi, który pozostaje w świetle prawa brytyjskiego w związku partnerskim z polskim obywatelem i mieszka z nim w Wielkiej Brytanii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, do którego została złożona skarga na decyzje Straży Granicznej wydał wczoraj wyrok, w którym uchylił obie decyzje organów. Sąd uznał, że Straż Graniczna nie zbadała należycie sytuacji skarżącego w oparciu o odpowiedni przepis.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka przystąpiła do postępowania jako organizacja społeczna w trakcie toczącej się sprawy przed WSA. HFPC złożyła opinię, w której przekonywała sąd do zadania „pytania prejudycjalnego Trybunałowi Sprawiedliwości UE. Zgodnie z prawem unijnym, w razie wątpliwości, co do interpretacji przepisów unijnych, sądy krajowe mają obowiązek zadania pytania prejudycjalnego rozstrzygającego sporną kwestię.

„Uchylenie decyzji nie wystarcza. Polska nie wdrożyła przepisu dyrektywy, który ułatwiałby wjazd partnera obywatela Unii, nawet gdy w naszym ustawodawstwie nie uznaje się związków partnerskich. Wciąż nie wiadomo w oparciu o jakie kryteria Straż Granicza będzie badać sytuację cudzoziemca na granicy, podróżującego ze swoim partnerem, obywatelem UE" – mówi prawniczka Fundacji Karolina Rusiłowicz.

Zgodnie z art. 3(2) dyrektywy 2004/38/WE, w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, Polska powinna ułatwić wjazd partnera pozostającego w stałym, należycie poświadczonym, związku z obywatelem UE. W tym celu zobowiązana jest do szczegółowej analizy osobistych okoliczności związanych z wjazdem i w przypadku odmowy wjazdu należycie ją uzasadnić. Z samego przepisu dyrektywy nie wynika jednak jasno, na czym to ułatwienie ma polegać. I dlatego, zwłaszcza w sytuacji braku przepisów krajowych, potrzebna jest wykładnia prawa przedstawiona przez Trybunał Sprawiedliwości UE.

HFPC prowadzi już jedną sprawę dotyczącą tej samej kwestii. WSA w Warszawie uchylił decyzję Straży Granicznej wydaną wobec obywatela Dominikany, S.V. Podobnie, w opinii HFPC nie jest jasne, czy w pewnych przypadkach Straż Graniczna może na wjazd partnera obywatela UE zezwolić, a nie tylko uzasadnić odmowę (więcej informacji o sprawie dostępnych jest tutaj).

„Oczywiście sytuacja taka jak w tej sprawie nie miałaby miejsca, gdyby Polska uznała związki partnerskie za równoważne małżeństwom i w ten sposób nie tworzyła nieuzasadnionych barier w przemieszczaniu się par pozostających w związkach partnerskich" – wskazuje dr Dorota Pudzianowska z HFPC.

W postępowaniu przed WSA skarżącego cudzoziemca reprezentował pro bono mec. Marcin Górski z kancelarii Tataj, Górski Adwokaci.

Więcej informacji o sprawie dostępnych jest tutaj.

Opinia HFPC dostępna jest tutaj.

18 maja w Kopenhadze odbyło się kolejne spotkanie organizacji partnerskich realizujących projekt Grundtvig pt. „Demanding Fundamental Rights: Law-Related Education in Adult Learning". Gospodarzem 6. spotkania było duńska organizacja CePI (Center for Positive Integration) zajmująca się udzielaniem pomocy prawnej migrantom i uchodźcom. W trakcie spotkania przedstawiciele pozostałych organizacji partnerskich przedstawili „dobre praktyki" w zakresie prowadzenia edukacji prawnej dla osób dorosłych.

Podczas spotkania HFPC reprezentowała Agata Szypulska.

Więcej o projekcie Grundtvig można znaleźć tutaj.

Dzisiaj HFPC skierowała do Prokuratora Okręgowego w Białymstoku pismo dotyczące zajścia z 15 kwietnia br., kiedy na białostockim osiedlu Leśna Dolina nieznani sprawcy podpalili drzwi mieszkania zajmowanego przez czeczeńską rodzinę. HFPC poprosiła o informację dotyczącą podjętych w toku postępowania przygotowawczego czynnościach oraz o sprecyzowanie, czy w jego ramach uwzględniono możliwość zastosowania przez sprawców przemocy opartej na motywach dyskryminacyjnych.

Pismo HFPC w tej sprawie można znaleźć tutaj.

HFPC skierowała do Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Ireny Lipowicz pismo w sprawie konieczności implementacji wyroku ETPCz w sprawie R.R. przeciwko Polsce (nr skargi 27617/04). Sprawa dotyczyła ciężarnej kobiety, u której kolejne wyniki badań USG potwierdzały ryzyko wystąpienia wady rozwojowej płodu. Mimo zaleceń przeprowadzenia bardziej szczegółowych badań prenatalnych, pacjentce odmówiono wystawienia formalnego skierowania i wielokrotnie odsyłano ją do innych placówek opieki zdrowotnej. Ostatecznie, badania prenatalne przeprowadzono dopiero w 23 tygodniu ciąży, tj. po 6 tygodniach od stwierdzenia ryzyka wystąpienia wady rozwojowej płodu. Późne przeprowadzenie badań sprawiło, że ze względu na przekroczenie ustawowego terminu pacjentkę pozbawiono możliwości podjęcia decyzji o ewentualnym przerwaniu ciąży. W lipcu 2002 roku R.R. urodziła dziecko dotknięte chorobą Turnera.

W 2004 roku R.R. złożyła skargę do ETPCz. Po rozpoznaniu sprawy Trybunał orzekł m.in., że sposób potraktowania skarżącej przez lekarzy zatrudnionych w publicznych ośrodkach ochrony zdrowia tj. odmówienie jej informacji o stanie zdrowia płodu, opóźnianie decyzji o przeprowadzeniu badań prenatalnych określających rodzaj schorzenia płodu czy też ostateczne pozbawienie jej możliwości podjęcia decyzji o ewentualnym przerwaniu ciąży stanowiło naruszenie konwencyjnego zakazu stosowania tortur, nieludzkiego i poniżającego traktowania (art. 3 Konwencji).

W piśmie do RPO Fundacja zwróciła uwagę, że stwierdzenie przez Trybunał naruszenia przepisów Konwencji nakłada na polskie władze obowiązek wykonania wyroku tj. przyjęcie rozwiązań zapobiegających wystąpieniu podobnych naruszeń w przyszłości. Zaniepokojenie Fundacji wzbudził fakt, że mimo upływu niemal dwóch lat od dnia uprawomocnienia się wyroku proces implementacji tego orzeczenia nie został jeszcze zakończony.

Pismo Fundacji do RPO w tej sprawie można znaleźć tutaj.

Wyrok ETPCz w sprawie R.R. przeciwko Polsce można znaleźć na stronie Ministerstwa Zdrowia.